1989

    W dniach od 12 do 19 stycznia Polonia w Hobart gościła śpiewaczy zespół “Laetare” z Sydney. Dzieci przybyły w towarzystwie swojego opiekuna ks. Józefa A. Kołodzieja oraz kilku rodziców. Grupa przypadła bardzo do serca polskim tasmańczykom i została otoczona prawdziwie staropolską gościnnością. Zespół śpiewał podczas Mszy św., a także  na specjalnych koncertach.
    Pod koniec stycznia odbył się w Marayong Wieczór Kolęd Polskich. Miejscem koncertu był kościół Matki Bożej Częstochowskiej. Prezbiterium ustrojone wysokimi choinkami oraz żłóbek, stanowiły wspaniałe tło dla występujących, a uczestnikom pomagało do głębszego przeżycia wydarzeń wieczoru. Program otworzył występ zespołu “Laetare”, którym kierowała Grażyna Dekker. Następnie kolędę  kompozycji Z. Noskowskiego “Witaj gwiazdko złota” wykonała Regina Mrówka z akompaniamentem swojej siostry Danuty. Pan Feliks Lis kierował śpiewem dwóch zespołów: “Wesołej Melodii” oraz chóru kościelnego z Liverpool. Trio dziewcząt (Beata, Ania i Iwona) zaprezentowało kolędy ze współczesnego repertuaru. Natomiast w śpiewie dziecięcego zespołu “Polskie Kwiaty” można było usłyszeć  próbę odmiennej interpretacji tradycyjnych kolęd. W koncercie wziął udział także zespół chóralny z Bankstown kierowany przez p. Krystynę Zyfert. Chór “Tęcza”  pod kierunkiem p. Maji Kędziory dał popis prawdziwej dojrzałości wykonawczej. Całość programu dopełniały recytacje poezji bożonarodzeniowej w interpretacji Ewy Rusinowskiej. Wieczór Kolęd Polskich prowadził ks. Antoni Dudek.
    Dnia 4 lutego zorganizowano po raz pierwszy w Ośrodku Duszpasterskim w Liverpool zabawę karnawałową. Ogłoszenie, że będzie to bal maskowy zostało najzupełniej serio potraktowane przez jego uczestników. Przebierańców nie zabrakło. Organizatorzy przygotowali liczne niespodzianki. Przeznaczono sześć nagród dla najciekawszych kostiumów.
    W dniach 8 – 22 lutego ks. Józef Poszwa TChr., duszpasterz z Brazylii odwiedził wspólnoty polonijne w Auckland oraz Wellington i przeprowadził rekolekcje wielkopostne. Wygłosił również kilka interesujących pogadanek o życiu Polaków w Brazylii, Argentynie i Urugwaju. Dalsza droga prowadzi ks. Poszwę przez Australię do Polski, gdzie w Poznaniu uczestniczyć będzie w obradach kapituły Generalnej.
    Zazdroszcząc trochę rodakom z Sydney, iż mogą we własnym gronie i języku rozważać i przejść Drogę Krzyżową w Campbeltown, Polacy z diecezji Maitland postanowili również zorganizować Drogę Krzyżową w  plenerze. Na miejsce nabożeństwa wybrano Kalwarię na terenie klasztoru w Lochenvar. Nabożeństwu przewodniczył i na zakończenie ostatnią naukę rekolekcyjną wygłosił ks. A. Dudek. Nie zapominając o  młodzieży ks. Antoni poszerzył program tegorocznych rekolekcji wielkopostnych i przez dwa wieczory prowadził spotkania- rozważania z młodymi, szczególnie uwrażliwiając ich na przeżycie Wielkich Dni i Święta Zmartwychwstania. Liturgię Wielkiego Tygodnia celebrowali na zmianę ks. Szura z ks. Dudkiem w kościele Serca Pana Jezusa w Hamilton.
    Dnia 24 lutego przybył do Sydney ks. Adam Kubiak, aby włączyć się w pracę duszpasterstwa polskiego w Australii.
    Wielkopostne rekolekcje w Sydney głosił ks. Józef Poszwa. On też głosił homilie podczas uroczystości Wielkiego Tygodnia w Marayong.
    Ważnym i radosnym wydarzeniem dla zuchów i ministrantów w czasie ostatnich wakacji był zorganizowany dla nich obóz. Odbył się on na pięknym terenie Camp Crosslands w dniach 27-31 marca. Organizacją  obozu zajęli się dh phm Marysia Nowak, siostra Joanna – nazaretanka, Teresa Poźniak, Zbigniew Sumiński oraz ks. Krzysztof Chwałek – opiekun ministrantów. Na przygodę “Z Tomkiem w krainie kangura”, bo  lektura tej powieści stanowiła kanwę obozowych zajęć, przyjechało 65 dzieci. Z wizytą do zuchów i ministrantów wybrali się także dwaj księża: ks. St. Wrona i ks. Zenon Broniarczyk.

    Staraniem Komitetu Rodzicielskiego i rodziców, w dniu 27 marca sześć dziewczynek z Polskiej Szkoły Sobotniej w Petone NZ przystąpiło do I Komunii św. podczas polskiego nabożeństwa w Avalon. Dzieci były przygotowane przez ks. Ignacego Smagę, któremu pomagała p. Jola Trybuła. W czasie Mszy św. obecny był proboszcz nowozelandzkiej parafii ks. Anderson, który przemówił do dzieci oraz wręczył każdej dziewczynce krzyżyk i medalik poświęcony przez Ojca Świętego.
    W dniach 10- 14 kwietnia odbyły się rekolekcje kapłańskie duszpasterzy  polonijnych z Australii i Nowej Zelandii. Nauki głosił ks. Eugeniusz Ożóg SJ. Miejscem ćwiczeń rekolekcyjnych był karmelitański klasztor w Minto na obrzeżach Sydney. Udział wzięło 24 chrystusowców, a wśród nich  brazylijski prowincjał ks. J. Poszwa. Dołączyło do nas dwóch księży zmartwychwstańców z Adelaide oraz br. Stanisław – kapucyn z Sydney. Nauki rekolekcyjne były po?więcone tematyce kapłańskiego powołania.  Odbyły się też trzy spotkania duszpasterskie, na których omówiono zarówno przeszłe wydarzenia życia religijnego rodaków, jak i zaplanowano przyszłe działania duszpasterskie.
 Tegoroczne rekolekcje wielkopostne w polskich ośrodkach duszpasterskich prowadziło trzech misjonarzy: ks. Józef Poszwa – prowincjał z Brazylii, ks. Wojciech Bęben SVD z Nowej Gwinei oraz ks. Antoni Dudek z Sydney.
    W Melbourne w dniu 27 kwietnia odbyła się młodzieżowa sesja na temat praw człowieka. Dużo miejsca poświęcono sprawie uchodźców politycznych i emigrantów z krajów komunistycznych. Członkowie Amnesty International z Sydney i Melbourne zapoznali obecnych z działalnością tej organizacji. Po południu, w grupach zapoznawano się z zagadnieniami szczegółowymi dotyczącymi praw człowieka. W jednej z grup ks. Wojciech Świątkowski mówił o roli Kościoła w Polsce i patriotycznej postawie polskiej młodzieży.
    W ostatnią niedzielę maja cała polska wspólnota z Vaal Triangle i Johanesburga, której duszpasterzem był ks. Bogdan Wilkaniec, świętowała wraz z Kościołem lokalnym w Vanderbiljpark uroczystość Bożego Ciała. Jedność Kościoła powszechnego uwidoczniła się przede wszystkim we wspólnej modlitwie zgromadzonych rodaków, a także wiernych innych narodowości przybyłych wraz ze swymi duszpasterzami. I tak: wspólnocie portugalskiej przewodniczył ks. J.P. Le Scour, sekretarz  Konferencji Biskupów do spraw Emigracji; miejscowy proboszcz, ks. Valerian Gavin, który prowadził modlitwy w języku angielskim; grupie Chorwatów przewodniczył ks. Veselko Grubisić. Polacy mieli zaszczyt  gościć ks. prowincjała Stanisława Wronę. Jako duchowy opiekun Polaków z Johanesburga przybył ks. prał. Jan Jaworski w towarzystwie ks. St. Lipskiego. Gospodarzami tak wielkiej uroczystości byli Polacy z Vaal Triangle.
    W kwietniu tego roku Ojciec św. beatyfikował s. Franciszkę Siedliską, założycielkę Zgromadzenia Sióstr Najświętszej Rodziny z Nazaretu. Dziękując za łaskę beatyfikacji założycielki, Siostry Nazaretanki z  Marayong zaprosiły do kościoła Matki Boskiej Częstochowskiej swoich przyjaciół i dobrodziejów na uroczyste nabożeństwo w dniu 24 czerwca. Ofierze Mszy św. przewodniczył kard. E. Clancy, a słowo Boże wygłosił bp B. Heather. Wraz z księżmi biskupami koncelebrowało dwudziestu kapłanów, w tym wszyscy chrystusowcy z Sydney. Oprawę liturgiczną przygotowały dzieci i młodzież ze szkoły prowadzonej przez Siostry Nazaretanki w Marayong.
    Dnia 25 czerwca Komitet Pomocy Duszpasterskiej w Liverpool zorganizował “obiad”. Gościem honorowym imprezy był ks. Kazimierz Bojda (fot nr 90). Liczni goście przyszli z Cabramatta, Fairfield i innych dzielnic Sydney sprawili, że impreza przyniosła także sukces finansowy. Cały dochód z “obiadu” przekazano na budowę sali duszpasterskiej w Marayong. Przy okazji ks. Kazimierz Bojda przedstawił obecnym  aktualne problemy związane z budowami prowadzonymi w Marayong, czyli “Nursing Home” i Salą Jana Pawła II.
     Z okazji złotego jubileuszu kapłaństwa wieloletniego duszpasterza Polaków w Geelong, ks. prałata Lucjana Jaroszki, zorganizowane zostało w pierwszą niedzielę lipca specjalne nabożeństwo. Mszę św. celebrował i homilię wygłosił ks. Tomasz Zaremba. Kaznodzieja  przypomniał trud kapłańskiej posługi ks. Prałata na wychodźstwie. Dary ofiarne przyniosły do ołtarza Karolina Filipowicz i Natalia Zychla. Miały ku temu specjalne prawo, ponieważ były ostatnimi dziećmi ochrzczonymi  przez Jubilata w Geelong przed powrotem do Polski.
    19 lipca zmarł w Londynie Kazimierz Sabbat prezydent RP. (fot nr 91) Oddając ostatnią posługę Wielkiemu Rodakowi Polacy z Sydney zebrali się dnia 28 lipca w kościele NMP Częstochowskiej w Marayong, aby uczestniczyć w żałobnej liturgii sprawowanej w intencji śp. Prezydenta RP. Koncelebrze polskich duszpasterzy przewodził ks. Kazimierz Bojda, a żałobne modlitwy i procesję do kaplicy, w której złożono wieńce, prowadził ks. Krzysztof Chwałek. Homilię podczas Mszy św. wygłosił ks. A. Dudek. Na zakończenie nabożeństwa słowa podziękowania do wszystkich uczestników tej niezwykłej uroczystości skierował p. Ryszard Treister – delegat rządu RP na Wychodźstwie. Modlitwa za zmarłego Prezydenta zgromadziła w Marayong liczne grono wiernych Rodaków. Reprezentowana była więc Delegatura Rządu RP w osobach R. Treistera oraz T. Kryski-Karskiego, obecni byli przedstawiciele Związku Polskiego w NPW i organizacji afiliowanych z prezesem B. Kowalskim.  Nie zabrakło pań ze Zjednoczenia Polek w Australii i Nowej Zelandii. Obecne były organizacje kombatanckie: Koła SPK nr 1, 6, 15, Koło Lotników, (fot nr 92) Oddział Koła AK, Polska Sekcja RSL oraz organizacje solidarnościowe. Przybyli licznie harcerze, reprezentowana była sekcja radia 2EA, Fundusz Wieczysty Polonii Australijskiej oraz Kluby Polskie z Ashfield i Bankstown.
    Cały sierpień upłynął w Liverpool pod znakiem obchodów 150-lecia istnienia parafii Wszystkich świętych. W uroczystości mocno zaangażowała się polska grupa etniczna, jako że w miejscowym kościele parafialnym od roku 1960 odprawiane są polskie nabożeństwa. Z okazji jubileuszu zorganizowano specjalną wystawę obrazującą historię i współczesność parafii. Wspólnoty etniczne zaprezentowały na  wystawie dzieła swojej tradycyjnej kultury i sztuki. Polacy przynieśli stroje regionalne oraz dzieła sztuki ludowej. Wśród eksponatów wyróżniał się kilim z wizerunkiem Jana Pawła II oraz drewniana płaskorzeźba Ostatniej Wieczerzy, a po polskiej sekcji oprowadzały panie i dzieci ubrane w stroje ludowe. Zainteresowaniem zwiedzających cieszyła się także “Kronika Duszpasterstwa Polskiego w Liverpool”. Wspomnieć trzeba, iż z okazji 150-lecia istnienia katolickiej parafii w Liverpool, burmistrz tego miasta uhonorował kapelana polskiej wspólnoty, ks. Antoniego Szewczyka specjalną nagrodą.
     Uroczystą Mszą św. w kościele św. Wincentego w Ashfield, w niedzielę 3 września rozpoczęły się uroczystości związane z 50 rocznicą wybuchu II wojny światowej. Mszy św. przewodniczył rektor PMK ks. Stanisław Wrona. Na uroczystości przybyli przedstawiciele władz stanowych oraz władz municypalnych Ashfield. Wielość pocztów sztandarowych świadczyła o tym na jak licznych frontach polski żołnierz walczył “za  wolność naszą i waszą”. Po liturgii delegacje z wieńcami i rzesza wiernych wyruszyły pod pomnik ofiar II wojny światowej. Odbył się tam apel poległych, który przeprowadził p. T. Kryska-Karski. Po  przemówieniach orkiestra młodzieżowa zagrała hymn polski i australijski. Dla uczczenia ofiar wojny organizacje polskie i australijskie obecne na uroczystości złożyły wieńce pod pomnikiem. Podobne uroczystości rocznicowe celebrowano we wszystkich ośrodkach duszpasterskich.
    Zapoczątkowane w kadencji 1987-88 przeróbki w Domu Polskim w Wellington NZ dobiegły końca. Dnia 8 września duszpasterz Polaków, ks. Ignacy Smaga dokonał ceremonii poświęcenia nowych sal. Następnie p. Leon Domański, przewodniczący Komitetu Rozbudowy (który był również budowniczym obecnego Domu 25 lat temu) wręczył  symboliczne klucze prezesowi Stowarzyszenia Polaków p. Stanisławowi Dąbrowskiemu. Projekt rozbudowy wykonał p. Henryk Rombel – młody polski architekt.
    Położony 70 km od Brisbane Gold Coast, jest jednym z piękniejszych zakątków słonecznego stanu. Coraz liczniej osiedlają się tam także nasi rodacy. Obecnie ocenia się ich liczbę na około 600 osób. Powstał tam  już Związek Polski i Polska Szkoła Sobotnia. Opiekę duszpasterską sprawują chrystusowcy z Bowen Hills dojeżdżając raz w miesiącu ze Mszą św. 17 września przybył na Gold Coast na zaproszenie  miejscowych duszpasterzy i rodaków ks. Stanisław Wrona – rektor PMK. Po Mszy św. wraz ze zgromadzoną w kościele św. Wincentego grupą wiernych ustalono, że niezbędna jest Msza św. każdej niedzieli, aby polskie życie religijne mogło się w pełni rozwijać. Ks. Zb. Pajdak zaproponował, aby coniedzielna Msza św. odprawiana była o godz. 10.30 w niedużym kościele pw. Serca Pana Jezusa na Broadbeach. Dogodny niedzielny czas i wyjątkowo atrakcyjne położenie kościoła dają nadzieję, że z wprowadzeniem regularnych nabożeństw niedzielnych korzystać z nich będzie znacznie większa ilość rodaków i to nie tylko z  Gold Coast, ale także tych, którzy tam będą szukać niedzielnego wypoczynku.

    W niedzielę 1 października odbyła się w Klubie Polskim w Bankstown niezwykła impreza. Przed licznie zgromadzoną publicznością wystąpił  znany w Melbourne zespół młodzieżowy “Wesołe Nutki” prezentując program słowno-muzyczny poświęcony postaci kard. Stefana Wyszyńskiego. Program ten przygotowany przez opiekuna zespołu ks.  Wojciecha Świątkowskiego kilkakrotnie prezentowany na terenie stanu Wiktoria zebrał wiele pochlebnych recenzji. Teraz mieszkańcy Sydney mieli okazję uczestniczyć w tym wydarzeniu.
    Rozpoczęta w lipcu ubiegłego roku budowa kaplicy przy domu duszpasterza Wschodnich Dzielnic Melbourne dobiegła końca. Wielka w tym zasługa ks. Józefa Migacza, który potrafił rodaków zmobilizować do  realizacji tego pomysłu. W październiku ksiądz rektor St. Wrona dokonał poświęcenia i oficjalnego otwarcia kaplicy. Obecność księdza Rektora uczczono występem chóru “Arka”, który powstał parę miesięcy temu jako chór kościelny.
 Sydneyski cmentarz w Rookwood jest miejscem spoczynku zmarłych z wielu krajów i narodowości. Ma tu również swoje kwatery społeczność polska. Miejsce to jest pomnikiem pamięci narodowej, gdzie spoczywa  wielu bohaterów ostatniej wojny światowej. Walczyli o wolność Ojczyzny, a kości ich złożono na ziemi australijskiej, z daleka od kraju za który walczyli. Jak co roku i tym razem w dniu Wszystkich Świętych wieczorem  na polskiej sekcji sprawowana była Najświętsza Ofiara koncelebrowana przez czterech kapłanów: ks. Stanisława Wronę, ks. Józefa A. Kołodzieja, ks. Krzysztofa Chwałka i ks. Antoniego Dudka. Przewodniczył ks. St. Wrona, a kazanie wygłosił ks. A. Dudek. Po zakończeniu Mszy św. wszyscy rozeszli się do grobów swoich bliskich. Zapalili świece i pomodlili się w intencji zmarłych. Księża odwiedzili również wiele grobów, błogosławiąc i poświęcając nowe nagrobki. Po zapadnięciu zmroku wszyscy zaczęli powoli odjeżdżać do swoich domów. Za nimi pozostał tylko blask migocących na grobach lampek.
    W listopadzie odbyła się w Auckland NZ biskupia wizytacja polskiej parafii personalnej. Obyła się ona na życzenie miejscowego ordynariusza ks. bpa D. Browne, który bardzo pragnął spotkać się  osobiście z Polakami, a szczególnie z młodzieżą, seniorami i chorymi. Wizytacja rozpoczęła się spotkaniami biskupa z przedstawicielami polskich organizacji. Interesował się żywo ich działalnością, planami i trudnościami. Ksiądz Biskup bardzo przychylnie ustosunkował się do prośby o umieszczenie w katedrze św. Patryka w Auckland tablicy poświęconej pamięci ofiar Kozielska, Starobielska i Ostaszkowa. Po tym oficjalnym spotkaniu Ksiądz Biskup odwiedził kilka polskich rodzin reprezentujących wszystkie pokolenia i fale emigracyjne do Nowej Zelandii.
    Po pięciu latach duszpasterzowania w Auckland miejscowa społeczność pożegnała swoje kapelana ks. Stanisława Rakieja. Jego posługę najlepiej ocenił ks. bp D. Browne, który powiedział: “Ksiądz Stanisław był nie tylko waszym duszpasterzem – on włączył się w życie  całego mojego duchowieństwa. Uczęszczał na zebrania, zastępował księży, niósł Słowo Boże największym przestępcom w więzieniu w Paremoremo”.
    Po kilku latach pracy wśród Polaków w Liverpool, Cabramatta i  Fairfield w dniu 19 listopada nadszedł czas pożegnania ks. Antoniego Szewczyka. Za tydzień w uroczystość Chrystusa Króla ks. Stanisław Wrona przedstawił wiernym z tych ośrodków ich owego duszpasterza ks. Mieczysława Kołodzieja.
    W grudniu ks. Bogdan Wilkaniec zorganizował młodzieżową wyprawę do... jaskiń! Tak wspomina to wydarzenie jeden z uczestników: “Obozowali?my w odległości około 30 km od Vanderbijlpark, w dwóch jaskiniach nad rzeką Vaal. Przed wyruszeniem na obóz mieliśmy dokładnie przygotowany plan: w większej jaskini rozbijemy dwa namioty i tam będziemy spali, w drugiej, mniejszej będziemy mieli naszą “kuchnię i stołówkę”. (...) Ze względu na położenie jaskiń 20 m. od rzeki, w oddaleniu od domów mieszkalnych, mieliśmy absolutną swobodę. Każdy mógł robić co chce i lubi pod warunkiem, że nie przeszkadzał innym. Każdy sam sobie organizował dzień. Każdy z uczestników sam decydował o której chce wstać, co chce robić w ciągu dnia i o której godzinie chce się położyć spać. Tylko w sprawie obiadu swoboda nasza była ograniczona – wszyscy jedliśmy to samo, ale i tu pozostawał pewien wybór – można było zrezygnować z obiadu. Podczas trwania obozu, mimo, że nikt nas nie zmuszał do posługiwania się językiem polskim, był to jedyny język jakim porozumiewaliśmy się. Początkowo musieliśmy pomagać sobie angielskim, ale w miarę upływu czasu uczyliśmy się jeden od drugiego i słowa czy zwroty angielskie wtrącaliśmy coraz rzadziej. (...)”.
    Dnia 28 grudnia 1989 roku o godz. 10.30 dom chrystusowców w Bankstown lekko zatrząsł się w posadach. Powodem było dość rzadkie dla Australii zjawisko w postaci trzęsienia ziemi. Epicentrum wystąpiło w Newcastle. Pierwsze telefoniczne usiłowania wyjaśnienia losów ks. Maksymiliana okazały się daremne z powodu odcięcia Newcastle od świata. Dopiero następnego dnia udało się nawiązać łączność. Wieści były niepomyślne. Trzęsienie ziemi bardzo mocno uszkodziło dzielnicę Hamilton, nie wyłączając kościoła NSPJ, gdzie odbywają się polskie nabożeństwa. Dom kapelana w Mayfield mimo przesunięcia na  fundamentach ostał się w całości. Po kilku dniach nieznani sprawcy włamali się do uszkodzonego trzęsieniem ziemi kościoła w Hamilton i zdewastowali polską kaplicę. Spalony został feretron z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej, baldachim, oraz chorągwie kościelne.