Kaszëbskô Biblëjô
Nowi Testament

IV Ewanjelje

Z łacëznë przëłożëł na kaszëbszczi jãzëk

ks. Franciszek Grucza

Hlondianum

Poznań 1992

PRZEDESŁÓW DO EWANJELJE SW. MARKA

Wtërą Ewanjeljã wedle starochrzescëjańszczi tradicëje napjisôł sw. Mark- ewanjelista. Nosëł dwa mjona Jan-Mark, ale przëjãło sã mjono Mark i pòd tim mjonã gò le znajemë. Pòchôdôł ze Żëdów i mjeszkôł w Jeruzalem, gdze jegò matka mja jaczis pòsodłowjé-chëcz, gdze sã ju zbjérelë pjerszi chrzescëjanje. (Dz. Apostol. 12,12). Sw. Mark béł krewnim sw. Barnabë apòstoła. Nen razã ze sw. apòstołã Pawłem, nôpózdnji, bò ju przez, apòstołów, bëlë włączoni do jejëch karna (Dz. Ap. 13, 2-3). Sw. Mark razã ze sw. Barnabą towarzëlë téż sw. Pawłowji w jegò pjerszëch misjonarszczëch drogach. Pózdnji przëstôł do sw. Pjotra i wjidzimë gò z njim w Rzimje, jakno jegò ùcznjã i pòmòcnigò w apòstolszczi prôcë (1P 5, 13). Choba na zlécenjé sw. Pjotra napjisôł pò greckù Pjotrową katechezã ò żëcim, dzejanjim i ùczbje Pana Jezësa, co nazéwómë Ewanjelëją sw. Marka. Jeden z nôpjerszëch dzejopjisôrzów Kòscoła Euzebjusz z Cezarëje (+339) pjisze ze Papjasz (+130) jeden z ùcznjów sw. Jana apòstoła w swòjëch pjismjonach wspòmjinô że „Mark, jakno pòmòcni i tołmôcz sw. Pjotra spjisôł wszetkò dokùmeńtno co pamjãtôł, a co sã òdnôszëło do ùczbë i dzejanjigò Jezësa, chòc nji w czasu czej to sã dzejało. Sóm nje béł ùcznjã Pana Jezësa, le jakno pòmocni sw. Pjotra, òd nje wjedzôł wszëtkò ò Panu Jezësu. Dbôł ò to, żebë njick nje òpùszczëc co pamjãtôł i nje zjinaczëc”. A sw. Ireneùsz (+200) co béł ùcznjã sw. Pòlikarpa a nen ùcznjã sw. Jana apòstoła, pjisze w swòjëch pjismjonach że pò smjercë sw. Pjotra (+64) i sw. Pawła (+67) jejëch drëszni sw. Mark spjisôł to co Pjoter naùczôł. A tak doszło do drëdzi Ewanjelje, dobëtno napjisani w Rzimje dlô nëch co sã tam nawrócëlë do chrzescëjaństwa. Na to wskôziwô mjidzë jinszima fòrma pjisanjigò. Autor dobëtno i akùrôtno òpjisiwô żëdowszczi zwëczi, jejëch spòsób bëcigò, cze nje znelë nowò nawróconi. Z. Ewanjelje sã czëjë, że „nen" - to je sw. Pjoter - co jima przëpòwjôdô Ewanjeljã, béł ne wszëtczigò dzejanjô swjôdkã. Wedle njegò Pón Jezës je òbjecanim Mesijôszã-Christusã, Bòżim Sënă. Ne wszëtczigò wskôzã je Jegò nadzemskô mądrosc i mòc, Jegò znanczi-cëda, Jegò mòc nad złima dëchama. To wszëtkò nje je w lëdzczi mòcë. Na Ewanjeljô mùsza pòwstac ju pò smjercë sw. Pjotra i Pawła (+67). Wedle dzisészigò rozeznanjô ùczbów biblijnëch, ewanjeljô sw. Marka pòwsta z samòjistnigò zdrzódła, jaczim móg bëc nawetk sóm sw. Pjoter, co swòjã katechezã ò żëcim, dzejanjim i ùczbje Pana Jezësa, dlô lëdzi w Rzimje dôł napjisac Markòwji. Drëdżim taczim samòjistnim zdrzódłã je ewanjeljô sw. Mateùsza, co béł swjôdkã autenticznim - wszëtkò no wjidzôł co dzejôł Pón Jezës i no òpjisôł w swoji katecheze jaką je jegò Ewanjeljô. Z nëch dwùch zdrzódłów pòwstałë trze ewanjelje: Mateùsza, Marka i Łukasza, jaczi zwjemë: ewanjelje sinopticzné (z grecczigò jãzëka) tëli co zbjéżné - rówjenjik, ne co sã przënjikają (w procemnoce do ewanjelëje sw. Jana). A ewanjelistów: Mateùsza, Marka i Łukasza - sinoptikama.

EWANJELJÔ PÒDŁUG SWJÃTIGÒ MARKA

PRZËSZËKÒWANJÈ DO DZEJANJIGÒ CHRISTUSA PANA

Jan Chrzcëcél

1¹ Zôczątk Ewanjelje ò Jezë Chrisce, Bòżim Sënje. ²Jak je napjisané ù proroka Izajasza:

Hôwò sélajã mòjigò pòsélca przed Tobą, co przëszëkùje Ce Twòjã drogã. ³Głos ne co wòłô na pùsce: przëszëkùjta drogã dlô Pana, proszczëta Jegò stegnë (Iz 40, 3 – 4).

⁴Tak stanął na pùsce Jan Chrzcëcél i zalécôł chrzest nawrócenjigò na òdpùszczenjé grzéchów. ⁵I sciga do nje całô Judejskô krôjna, i wszëtcë z Jeruzalem, i przëjimelë ód nje chrzest w rzéce Jordan, i wëznôwelë swòje grzéchë. ⁶A Jan béł przëòdzałi w ruchno z kamélë szërzchlë i rzemjani pas na wkół bjodrów, a żëwjëł sã szôrińcą i lasowim mjodã. ⁷I prawjëł tak: «Za mną jidze mòcnjészi òd mje, co nje jem Mù wôrtni sã zdżic i rozrzeszëc rzemjiszczi ù Jegò wjãzadłów. ⁸Jô jem waji chrzcëł wòdą, a Òn mdze waji chrzcëł Dëchã Swjãtim ».

Pón Jezës przëjimô Janów chrzest

⁹ Bëło, że w nen czas Jezës przëszed z Nazaret w Galileje i béł òd Jana w Jordanje òchrzconi. ¹⁰W ti chwjilë, czej wëszed z wòdë, ùzdrzôł rozemkłé njebjosa i jak na Nje zestąpjôł Dëch w pòstacëji gołąbczi. ¹¹Z njeba dôł sã czëc głos: «Të jes mój mjileczni Sin, w Ce jem so ùwjidzôł».

Kùszenjé Jezësa

¹²Zarë pòtemù Dëch wëwjód Gò na pùstã. ¹³Przez szterdzescë dnjów òstôł na pùsce, trôpjoni òd szatana. Żëł tam westrzódk zwjerza, a anjołowje Mù ùsługòwelë.

DZEJANJÈ W GALILEJE

Póczątk dzejanjigò

¹⁴ Czej Jan òstôł zamkłi w sôdze, Jezës òdszed do Galileje i tam przëpòwjôdôł Bòżą Ewanjeljã. ¹⁵Prawjëł: «Dokònôł sã ju czas i nadeszło królestwò Bożé. Nawrócëta sã i ùwjerzëta w Ewanjeljã».

Zawezwanjé pjerszëch ùcznjów

¹⁶Czej szed kòle Galilejszczigò mòrzëca, ùzdrzôł Szimona i Andrzeja, Szimonowigò brata, jak w mòrzëcu stôwjelë jadra, bò bëlë rebôkama. ¹⁷Jezës jim rzek: «Pòjta za mną, zdzejóm, że mdzeta rëbôkama lëdzi». ¹⁸Tak zarë òdłożëlë jadra i rëszëlë za Njim.

¹⁹A czej szed jesz dali, ùzdrzôł Zebedeùszowigò sëna, Jakùba i jegò brata, Jana, jak w czôłnje narządzelë jadra. ²⁰Jëch téż zawezwôł. Tak ònji òstawjelë swòjigò òjcã, Zebedeùsza, z najątima w czôłnje i rëszëlë za Njim.

Wëbawjenjé òsamãtanigó

²¹Tak przëszlë do Kafarnaùm. Zarë w szabat wszed do bóżnjicë i naùczôł. ²²A bëlë ònjemjałi Jegò nôùką, bò jëch pòùczôł jak nen, co mô mòc, a nji jak ùczałi w Pjismje. ²³A béł prawje w jejëch bóżnjicë òsamãtani człowjek òd njëchlëdnigò dëcha, co zaczął wewrzeszczëwac: «Ceż chcesz òd naji, Nazareńszczi Jezë? Przëszed jes naji znjikwjëc. ²⁴Jô wjém, chto Të jes: Swjãti Bòżi». ²⁵A Jezës gò zgromjił i rzek: «Anji mùk, wiñdzë z ne człowjeka». ²⁶Tej njechlëdni dëch zaczął gò szarpac, zakrzik gromjistim głosa i ùszed z nje. ²⁷A wszëtce òstamjelë i gôdelë mjidzë sobą: «Co to je? Jakôs nowô nôùka z mòcą, że njechlëdnim dëchóm rozkôziwô i są Mù ùsłëszni?» ²⁸I wnetk sã roznjosło ò Njim wszãdze w całi Galilejszczi krôjnje.

Doma ù Pjotra

²⁹Pò wiñdzenjim zez bóżnjicë szlë zarë z Jakùbã i Jana dodóm do Szimona i Andrzeja. ³⁰Starka Szimona leża w ògrôszce i zarë Mù ò nji rzeklë. ³¹Tak pòdszed do nji, a wzął jã za rãkã i pòdnjós, a ògrôszka ùstąpja i jima ùsługòwa.

Wjele ùzdrowjenjów

³²Ob sëmrok, czej słuńce zaszło, znôszelë do Nje wszëtczëch, co chòrzelë i bëlë òsamãtani, ³³a całé mjasto bëło kòle dwjérzów. ³⁴Wjele wëlékòwôł, co bëlë zległi wszelejaczima chërama, i wjele czartów pòwënëkôł, le nje zwòleł njechlëdnim dëchóm gôdac, jiże wjedzałë, chto Òn je.

W òkòlim Kafarnaùm

³⁵Nad renã, jesz szaro bëło, wstôł i wëszed na pùstã i tam sã mòdlëł. ³⁶Za Njim przëszed Szimon i ti, co z Njim bëlë. ³⁷Czej Gò nalezlë, rzeklë Mù: «Wszëtcë Ce ùzérają». ³⁸Le Òn jima òdrzek: «Pòjmë gdze jindze do sedlëszczów w òkòlim, żebë i tam jem móg przëpòwjadac, kò na to jem przëszłi». ³⁹I biwôł w całi Galileje, naùczôł w jejëch bóżnjicach i wënëkiwôł czartów.

Wëzdrowjenjé trądowigó

⁴⁰Tej przëszed do Nje trądowi, pôd na kòlana i ùprôszôł: «Żlë chcesz, mòżesz mjã òchlëdnąc». ⁴¹Ùżôlëło Gò i wëcignął swòjã rãkã, dotk gò i rzek do nje: «Chcã, mdzë òchlëdłi». ⁴²Z ną chwjilą trąd ùstąpjëł i béł òchlëdłi. ⁴³Tej gò òdprawjëł i mòckò mù przëkôzôł: ⁴⁴«Bôczë, a njikòmù nje pòwjadôj, le bjôj i sã pòkôżë swjãtnjikòwji a złożë òfjôrkã za twòje òchlëdnjãcé, jak przëkôzôł Mòjżesz, jakno dokôz dlô njëch». ⁴⁵Le nen, czej òdszed, zaczął wjele ò tim pòwjadac i rozgôdowac, co sã stało. Tak, że Jezës ju nji móg sã jawno w mjesce pòkazowac, le biwôł na pùsce i tam sã lëdze schôdelë do Nje.

Ùzdrowjenjé rëszonigò

2 ¹Za czile dnji zôs przëszed do Kafarnaùm i ùczele, że je doma. ²Tej tak wjele sã zeszło lëdzi, że jaż przëde dwjerzi nje bëło placu, a Òn jëch naùczôł. ³I przëszlë do Nje z rëszonim, co gò szterzech njosło. ⁴A że z njim nji mògle dońc do Nje, dlô wjôldżi ciżbë lëdztwa, òtemkle lukã w dakù i przez njã spuscëlë przed Nje rëszonigò na nosëdłach, na jaczëch leżôł. ⁵Czej Jezës wjidzôł jejëch wjarã, rzek rëszonimù: «Senje, òdpùszcziwają sã ce twòje grzészi». ⁶A sedzało tam czile ùczałëch w Pjismje i rozwôżało w swòjëch sercach: ⁷«Jakùże Òn cos taczigò mòże gôdac, Òn złorzékô. Chtëż mòże òdpùszczac grzészi, jak nji leno jeden Bóg?» ⁸Jezës to òd razë rozeznôł w swòjim dëchù, że tak mëszlą, i jima rzek: «Czemù taczi mëslë môta we wajëch sercach? ⁹Cëż je lżi rzec do rëszonigò: Òdpùszcziwają sã ce twòje grzészi, czë rzec: Wstanjë i bjerzë twòje leżé i bjôj? ¹⁰Tak, żebë jesta wjedza, że Sin Człowjeczi mô na zemji mòc òdpùszczanjigò grzéchów, rzek rëszonimù: ¹¹Rzeczã ce, wstanjë, bjerzë swòje leżé i bjôj dodóm». ¹²Tej nen sã zerwôł, wzął chùtkò leżé i przëd wszëtczima wëszed. A wszëtcë bëlë rozprzënjosłi i słôwjilë Bòga i gôdelë: «Tak co jesmë jesz njigdë nje wjidza».

Zawezwanjé Mateùsza

¹³I zôs wëszed nad mòrzëce. Wszëtek lud przëchôdôł do Nje, a Òn gò naùczôł. ¹⁴A czej przechôdôł, ùzdrzôł Lewjigò, sëna Alfeùsza, jak sedzôł na cle, i rzek do nje: «Pòj za mną!» Nen pòdnjós sã i rëszëł za Njim.

¹⁵A bëło, czej Jezës sedzôł ù nje doma kòle stołu razã ze swòjima ùcznjama, sedzało tam wjele cłowëch i grzésznjików, jiże wjele chôdało za Njim. ¹⁶A czej ùczałi w Pjismje i farëzeùsze sã westrzeglë, że jé z grzésznjikama i cłowima, rzeklë do Jegò ùcznjów: «Jakùże Òn jé i pjije z grzésznjikama i cłowima?» ¹⁷Jak Jezës to ùczuł, rzek do njëch: «Zdrowim nje je pòtrzéb doktór, le tim, co sã zle czëją. Przëszed jem wzewac nji sprawjedlëwëch, le grzésznjików».

Spjérka ò mrzenjé

¹⁸Ùcznjowje Jana i farëzeùsze mjelë prawje mrzã. Tak przëszlë i sã Gò pitelë: «Dlôcze ùcznjowje Jana i ùcznjowje farëzeùszów mrzą, a Twòji ùcznjowje nje mrzą?» ¹⁹Jezës jima òdrzek: «Jakùże wjesélnjicë mògą mrzéc, pòkądk naòżéńc je z njima? Jak długò mają naòżéńca ù se, nji mògą mrzéc. ²⁰Le nadińdze dzéń, że jima mdze wzãti naòżéńc, negò tej dnja mdą mrzelë.

²¹Kò njicht nje przësziwô nowigò skrôwka fòliszu do stôrigò ruchna, bò nen nowi skrôwk jesz prawje barżi rozedrze stôré ruchno i jesz wjikszé mdze pòdzercé. ²²Njicht téż nje wléwô swjéżigò wjina do stôrëch skòrzanëch mjészków, bò wjino rozsadzi ne stôré mjészczi i znjikwjeje wjino i mjészczi. SwjéŸé wjino leje sã do nowëch mjészków».

Christus je Panã szabatu

²³Bëło, że Jezës szed w szabat strzódkã plónów zbòżigò, a Jegò ùcznjowje pò drodze łëzgelë kłosë. ²⁴Na no rzeklë farëzeùsze do Nje: «Wzerôj le, co ti wërôbjają w szabat, czegò sã nje przënôlégô». ²⁵Òn jima òdpjar: «Czë wa njigdë nje czëta, co Dôwjid zrobjił, czej béł w bjédze, bò béł głodni i ti, co z Njim bëlë. ²⁶Jak no tej weszed do swjãtnjicë, a to bëło za czasów nôwëższigò swjãtnjika Abjatara i pòżëwjëł sã pòkłôdnima chlebama i dôł tim, co z njim bëlë, czegò sã nje gòdzi, jak leno swjãtnjikóm?» ²⁷I jima rzek: «Szabat je dani człowjekòwji, a nji człowjek szabatowji. ²⁸Tak Sin Człowjeczi je Panã i szabatu».

Ùzdrowjenjé w szabat

3 ¹ Zôs weszed do bóżnjicë. A béł tam człowjek, co mjôł ùschłą rãkã. ²I pòdzérelë Gò, czë w szabat gò nje wëlékùje, żebë Gò mógle ùdac. ³Òn rzek do człowjeka, co mjôł ùschłą rãkã: «Stanjë na westrzódkù». ⁴A jëch sã spitôł: «Czë mòżno je w szabat zdzejac co dobrigò czë lëchigò? Żëcé ùretac abò znjikwjëc?» A ònji damjelë. ⁵Tej rozezdrzôł sã w jiwrze pò wszëtczëch wkół i rozżôloni dlô zatwjardzałotë jejëch serca, rzek do człowjeka: «Wëcignjë rãkã». Tak wëcignął swòjã rãkã i sta sã zdrów. ⁶Tej farëzeùsze zarë wëszlë i sã ùrôdzelë z lëdzama Heroda, jak Gò znjikwjëc.

Lud garnje sã do Pana Jezësa

⁷Tej òdszed Jezës zez swòjima ùcznjama nad mòrzëce. A mòc lëdztwa szła za Njim z Galileje, z Judeje, ⁸òd Jeruzalem i Idumeje, zeza Jordanu, z òkòlów Tiru i Sidonu, chiżëłë do Nje gromjisté rzmë, czej czëlë, co dzejôł. ⁹Dlône przëkôzôł swòjim ùcznjóm, żebë mjelë wjedno na pòszëkù czôłn dlô Nje, czej bë rzmë lëdztwa na Nje za mòckò pjarłë. ¹⁰Wjele téż wëlékarzëł, dlô ne ti, co sã czëlë chòri, cësnãlë sã do Nje, żebë le chòc Gò sã tknąc. ¹¹Nawetk njechlëdni dëchë, czej Gò wjidzałë, pôdałë przed Njim i wòłałë: «Të jes Bòżi Sin». ¹²A Òn jima mòckò zakôzowôł, żebë Gò nje ùjôwjałë.

Zawezwanjé apòstołów

¹³Tej wëszed na górã i zawezwôł do Se nëch, jaczëch sóm chcôł mjec i przëszlë do Nje. ¹⁴Nëch Dwanôsce wëbrôł, żebë Mù towarzëlë i móg jëch wësélac na przëpòwjôdanjé ¹⁵i żebë mjelë mòc wënëkiwanjigò czartów. ¹⁶Tak wëbrôł Szimona, co mù dôł mjono Pjoter, ¹⁷Jakùba, sëna Zebedeùsza, i Jana, Jakùba brata: jejëch pòzwôł Boanerges, to je sënowje groma; ¹⁸Andrzeja i Filëpa, Bartłomjénja i Mateùsza, Tomasza i Jakùba, sëna Alfeùsza, Tadeùsza, Szimona Gòrliwca ¹⁹i Judasza Iskarjotã, co Gò zdradzëł.

Pón Jezës i Jegò krewni

²⁰Tej òdszed dodóm, a rzmë lëdztwa zôs sã zbjérałë, że nje bëło czasu zjesc chleba. ²¹Czej ò tim sã doczëlë swòji, przëszlë, żebë Gò przëtrzëmac, jiże szła gôdka: «Ón je òd se».

Òszczerdżi ùczałëch w Pjismje

²²A ùczałi w Pjismje, co bëlë przëszłi z Jerozolimë, gôdelë: «Nen mô Belzebùba i mjonã nôwëższigò czarta wënëkiwô złé dëchë». ²³Tej zawòłôł jëch do Se i rzek do njëch w pòdobach: "Jakùże czart mòże wënëkac czarta? ²⁴Żlë jaczis królestwò w se je sprocemjałé, to òno sã nji mòże òbstojec. ²⁵Czej doma sã so procem, to no dodóm sã nje òbstoji. ²⁶Tak téż czart, czej w se je sprocemjałi i w se rozdzarti, nji mòże sã òbstojec i to je jegò zgùba. ²⁷Bò njicht nji mòże wedrzéc sã do chëczë mòcarnigò i jegò dobra mù zrabczëc, żlë przódë gò nje zrzeszi, a tej jegò checz zrabczi.

²⁸Zajistno rzeczã wama, wszëtczi grzészi i złorzéczi, jaczëch bë sã dopùszczëlë lëdze, mdą jim òdpùszczoné, ²⁹le chto bë złorzékôł procem Dëchowji Swjãtimù, temù njigdë to nje mdze òdpùszczoné, na wjeczi je wjinjen grzéchù». ³⁰Bò Mù wëgôdowelë, że: «Mô njechlëdnigò dëcha».

Prôwdzëwi krewni Jezësa

³¹I przëszła Jegò Matka i Jegò bracinjowje i z bùtna pòsłelë za Njim, żebë Gò zawòłele. ³²Trójba lëdztwa bëła rozsadłô wkół Nje, czej Mù rzeklë: «Hôwò Twòja Matka i Twòji bracinowje i Twòje sostrzëce bùten ùzérają Cã». ³³A Òn jima rzek: «Chtëż je Mòją matką i Mòjima bracinama?» ³⁴Tej rozezdrzôł sã dokòła pò nëch, co bëlë wkół Nje rozsadłi i rzek: «Hôwò Mòja matka i Mòji bracinowje. ³⁵Jiże chto żëje pòdług wòlë Bòżi, nen Mje bratã, Mòją sostrą i matką je».

Pódobnjô ò séwcë

4 ¹I zôs zaczął nad mòrzëcã naùczac, a gromjistô rzma lëdztwa zebra sã kòle Nje. Dlône weszed na czôłn kòle brzegù, ùsôd w njim, a wszëtek lud stojôł na strądze. ²I naùczôł jëch wjele w pòdobnjach i kôrbjëł jim w swòjim naùczanjim.

³«Czëła wa: hôwò wëszed séwca na séw. ⁴A bëło, czej sôł, jedno (zôrno) padło kòle drodżi i nadlecałë ptôszi i je wëdzobałë. ⁵Jinszé padło na kamjenjistą, gdze mjało malëczkò zemji, no chùtkò wzeszło, bò bëło snôdkò w zemji. ⁶Le czej słuńce wzeszło przëskwarzëło sã i ùschło, jiże nji mjało kòrzenja. ⁷Zôs jinszé padło mjidzë cérznjã i czej cérznjô sã rozkòscerza, zagłesza je i nje dało brzadu. ⁸A jesz jinszé kùreszce ùpadło na arastną rolã, no wzeszło, ùrosło i dało brzôd: jedno trzëdzesti, jinszé szescdzesąti, a jesz jinszé setni». ⁹I zawòłôł: «Chto mô ùszë do słëchanjô, njëchżec czëje».

Krëjamnjô królestwa Bòżigò

¹⁰A czej béł sóm, spitelë Gò sã ti, co mãk z Dwanôstóma przë Njim bëlë , ò nã pòdobnjã. ¹¹Tak jima òdrzek: Wama je dané rozeznac krëjamnjã królestwa Bòżigò, a dlô nëch, co nje są z wama, wszëtkò sã dzeje w pòdobnjach, ¹²żebë zdrzelë, a nje wjidzelë, czëlë, a nje rozmjelë, żebë sã czasã nje nawrócëlë i tak dobëlë krëjamnjã.

¹³I rzek jima: «To wa nje rozmjejeta ti pòdobnje? To jak wa mdzeta rozmja jinszé pòdobnje?

Wëłożenjé pòdobnje ò séwcë

¹⁴Nen, co seje, seje słowò. ¹⁵Słowò (zôrno), co padło kòle drodżi, sã ti, co w njëch słowò je zasané, le czej je ùczëją, zarë przëchôdô czart i no słowò, w njëch zasané, wëriwô. ¹⁶A nëch, co òznôczô rolô kamjenjistô, to są ti, co czej ùczëją słowò, zarë je z redoscą przëjimają, ¹⁷le że nji mają w se kòrzenja, są le do czasu, bò czej przińdą ùpjichë, czë przëzprawjé dlô słowa, wnetk sã chwjądają. ¹⁸Są i jinszi zasani mjidzë cérznjã, to są ti, co prôwdac słëchają słowa, ¹⁹le ùtrôpjenjé ne swjata, manjenjé bògactwów i jinszé zgòrchë, co jëch sã jimają, głëszą słowò tak, że nje brzôdëją. ²⁰Kùreszce no, co na rolã arastną padło, to są ti, co słëchają słowa i je przëjimają, ti przënôszają brzôd, jedni trzëdzesti, drëdżi szescdzesąti, a jesz jinszi setni».

Pòdobnjô ò lampje

²¹I kôrbjëł jim jesz: «Czë dlône zapôliwô sã wjid, żebë gò pòstawjic pòd kòrcã czë leżą? Czë téż, żebë stojôł na swjécznjikù? ²²Kò nji ma njick krëjamnigò, co bë nje wëszło na jawã. ²³Chto mô ùszë do słëchanjô, njechżec czëje».

Pòdobnjô ò mjarze

²⁴Dali kôrbjëł jim: «Bôczëta na to, co wa czëjeta. Jaką mjôrką wa mjerzita, taką mdze wama wëmjerzoné i jesz dodadzą. ²⁵Jiże chto mô, jesz wjici mù mdze dodané; a chto nji mô, jesz mù to mdze wzãté, co òn mô».

Pòdobnjô ò séwje

²⁶Dali jim kôrbjëł: «Z królestwã Bòżim je tak, jak z człowjekã, co seje w rolã semjã. ²⁷I czë spji, czë warô, we dnje i nocë, semjã zawjãzëje i rosce, a nen razã nje wjé czej. ²⁸Rolô sama ze se brzôdëje, nôprzód nac, pózdnji szosëje w kłos, kùreszce zakłôdô bòkadno zôrna w kłosu. ²⁹A czej dodrzenjeje zôrno, zarë sã secze serzpã, jiże żnjiwò je ju przëszłé».

Pòdobnjô ò zôrenkù gòrczëcë

³⁰I jesz kôrbjëł: «Do czë rówjenjik je królestwò Bòżé, abò w jaczi pòdobnje je ùkôzac? ³¹Je rówjenjik do zôrenka gòrczëcë, co czej je sã seje w rolã, je mjészé òd wszelejaczigò semjënja w zemji. ³²Le zasané wërôstô i stôwô sã wjikszé òd wszedni ògrodzëznë: wëpùszczô wjôldżi wjetwje tak, że w jegò cénje gnjôzdëją pòdnjebné ptôszi».

³³I we wjele taczëch pòdobnjach jëch naùczôł słowa, wjele le mòglë rozmjôc. ³⁴Jednakò bez pòdobnjów nje naùczôł, a wszëtkò òsóbno wëkłôdôł swòjim ùcznjóm.

Sztorm na mòrzëcu

³⁵Czej ne dnja nastôł wjeczór, rzek do njëch: «Mùszimë sã dostac na procemną stronã». ³⁶Tej òstawjelë lëdztwò i Gò wzãlë tak, jak béł, na czôłn. A jinszé czôłne płënałë z Njim. ³⁷Nôgle zerwôł sã gromjisti szôł, że wałë sã wléwałë do czôłna i zaléwałë czôłn. ³⁸A Òn slôdë czôłna ze wspjartą głową spôł. Tak Gò zbùdzëlë i zawòłelë do Nje: «Méster, nje je Ce ò to, że dżinjemë?» ³⁹Tak sã zerwôł i pòwstôł na wjetrzëszcze i rzek do mòrzëca: «Zdamjë, ùcëszë sã!» I ùcëchło wjetrzëszcze i nasta wjôlgô glada. ⁴⁰Tej rzek do njëch: «Czemùże sã tak strachôta? Czë nji môta wjarë?» ⁴¹A ònji barzëczkò wërzasłi gôdelë jeden do drëdżigò: «Chtëż Òn gwôscëwje je, że wjetrzëszcze i mòrzëce sã Mù ùsłëszné».

Ùzdrowjenjé òsamãtanigò

5 ¹I przëszlë na procemné stronë mòrzëca do krôjnë Gerazeñczików. ²Czej leno wësôd z czôłna, zarë zabjeg Mù drogã człowjek z grobjiszczów òsamãtani przez złigò dëcha. ³Nen w grobjiszczach przebiwôł i njicht nji móg gò nawetk lińcëchama szczedowac. ⁴Co rusz gò rzeszëlë w zôdzerzdżi i w lińcëchë, le òn czedë krëszëł i zôdzerzdżi rwôł i njicht mù nji móg dac radë. ⁵Wjedno za dnja i w nocë w grobjiszczach i na górach wëwrzeszcziwôł i sã tłuk kamjenjama. ⁶Jak le z dôleka ùzdrzôł Jezësa, skłónjëł sã Mù i ⁷zawrzeszczôł: «Co Ce do mje, Jezësu, Sënje Nôwëższigò Bòga? Zaklinajã Ce na Bòga, nje jurzë mjã». ⁸Òn rzek do nje: «Wiñdzë z ne człowjeka, dëchù njechlëdni». ⁹I gò sã spitôł: «Jaczi të môsz mjono?» Òdpjar Mù: „Legjon” je mòje mjono, jiże naji je wjele. ¹⁰I barzëczkò Gò ùprôszôł, żebë gò nje wënëkiwôł z ne òkòla. ¹¹A pòd górą pasło sã wjôldżi karno swjinjów. ¹²Tak Gò ùprôszelë: «Wnëkôj naji w swjinje, żebë jesmë w nje wéńc mòglë». ¹³Tak zwòlëł jima. Tej njechlëdni dëchë wëszłë i wlazłë w swjinje. I no karno kòle dwùch tësãców rëgnãło, i rznãło z przitczigò zberkù prosto w mòrzëce i pòtopjëło sã. ¹⁴Skòtôrze pòùceklë i no roznjoslë w mjesce i pò sedlëcach, że lëdze pòwëszlë sã dokònac, co sã pòdzejało. ¹⁵Czej przëszlë do Jezësa i ùzdrzelë òsamãtanigò, negò, co jëch mjôł w se „legjon”, jak przë rozëmje, òblokłi, sedzôł, wzął jëch strach. ¹⁶A ti, co to wjidzelë, òpòwjôdelë jim, co sã pòdzejało z òsamãtanim i ò swjinjach. ¹⁷Tej Gò ùprôszelë, żebë òdszed z jëch greñców.

¹⁸Czej wsôdôł na czôłn, prosëł Gò wëbawjoni z òsamãtanigò, żebë móg òstac przë Njim. ¹⁹Le Òn nje przëstôł na to i mù rzek: «Bjôj dodóm, do swòjëch i òpòwjedzë jim, co dlô ce zdzejôł Pón, jak sã ùŸôlëł nad tobą». ²⁰Tak szed i w Dekapòlu zaczął rozpòwjadac, co Jezës dlô nje zrobjëł, a wszëtcë bëlë fùl dzëwù.

Bjałka w njimòcë krëwawjenjigò

²¹Czej Jezës na czôłnje nazôdk przedërchôł na procemni strąd, zebra sã kòle Nje wjôlgô rzma lëdztwa, a Òn jesz béł nad mòrzëcã. ²²Tej przëszed do Nje jeden zez starszëch bóżnjicë, mjonã Jair. Czej Gò ùzdrzôł, pôd Mù do nóg i mòckò Gò prosëł: «Mòja córeczka je w kònanjim. Pòjżë a pòłożë na njã rãkã, żebë wëzdrowja i żëła».

²⁴Tak szed z njim. A za Njim szła rzma lëdztwa i na Nje napjéra. ²⁵A jedna bjałka, co chòrza dwanôsce lat na krëwawjenjé, szła za Njim. Wjele sã nacerzpja òd rozmajitëch doktorów ²⁶i straca na njëch wszëtkò, co mja, a njick jeji nje pòmògłò, a jesz mja sã lëszi. ²⁷Czej ùczëła ò Jezësu, szła w ciżbje slôde i sã dotkła Jegò sëknje. ²⁸Bò so gôda: «Chòc bë le jem dotkła sã Jegò sëknje, a mdã zdrów». ²⁹I téż w ti chwjilë ùstało krëwawjenjé i ùczëła w celszczim, że wëzdrowja z chërë. ³⁰Jezës òd razë rozmjôł, że z Nje mòc wëszła. Tak sã òbrócëł do ciżbë i rzek: «Chtëż dotk sã mòji sëknje?» ³¹A Jegò ùcznjowje Mù rzeklë: «Kò wjidzisz, że zewsządka ciżba na Cã nalinô, a sã pitôsz: Chto mjã dotk?» ³²Ón równak sã òbzérôł, żebë ùzdrzec tã, co no zrobja. ³³Tej docësnãła sã do Nje zez drëżenjim wërzasłô bjałka, jiże wjedza, co sã w nji dokònało, padła przed Njim i Mù pòwjedza całą prôwdã. ³⁴A Òn rzek do nji: «Córkò, twòja wjara cã ùzdrowja. Bjôj w ùbëtkù, a mdzë zdrowô z twòji chërë».

Córka Jaira

³⁵Czej jesz to gôdôł, przëszlë òd starszigò bóżnjicë z wjédzą: «Córka twòja ju nje żëje, ceż tej jesz mdzesz marachòwôł Méstra?» ³⁶Le Jezës, czej czuł, co gôdelë, rzek do starszigò bóżnjicë: «Le sã nje jiscë, a wjerzë». ³⁷Nje dôł njikòmù ze Sobą jic, leno Pjotrowji, Jakùbòwji i Janowji, bratowji Jakùba. ³⁸Czej przëszlë do chëczë starszigò bóżnjicë i ùczuł zgwôr chlëchów, i głosné wërzéczczi, ³⁹weszed, i sã òdezwôł do njëch: «Cëż robjita za zgwôr i chlëchôta? Na dzéweńka nje je ùmarłô, le spji». ⁴⁰I òbsmjéwelë Gò. Le Òn wszëtczëch wëpòrajëł, wzął ze Sobą òjca i matkã dzéweñczi i nëch, co z Njim bëlë, i weszed, gdze leża dzéweńka. ⁴¹Wzął dzéwczątkò za rãkã i rzek do nje: «Talitha kum,» to je: dzéweczkò, gôdajã ce, wstanjë. ⁴²I w ti chwjilë dzéweńka wsta i chòdza, mja ju dwanôsce lat. I bëlë rozprzënjosłi, że jaż zdrewnjelë. ⁴³Mòckò téż jim przëkôzôł, żebë sã njicht ò tim nje dowjedzôł, a jeji kôzôł dac jesc.

W Nazaret