M o n t e v i d e o, Urugwaj

Podczas jednej ze swoich podróży do Ameryki Południowej - w okresie międzywojennym - ks. Ignacy Posadzy TChr odwiedził wspólnotę polską w Montevideo. Szacował na około 12 tysięcy osób mających związek z polskością. W tej liczbie znajdowali się Ukraińcy, Żydzi. Polaków jednak było około 3 tysiące. Podczas pobytu w Montevideo ks. Posadzy przeprowadził dla Polaków 2 serie misji w katedrze i na przedmieściu Serro. W samej katedrze zbierało się około tysiąca Polaków.

W 1932 roku ks. Józef Chudziński, palotyn, zajął się prowadzeniem duszpasterstwa polskiego w Montevideo. Około 1934 roku ks. Zaraza z ks. Chudzińskim zorganizowali w domu ojców salezjanów francuskich ośrodek polski (kaplica, biblioteka, szkółka). Z czasem, dzięki energicznemu ks. Chudzińskiemu, został zbudowany kościół polski. Kościół pod wezwaniem św. Antoniego służył przez dziesiątki lat Polonii w Montevideo. Niestety, z biegiem czasu Polonia urugwajska systematycznie się zmniejszała. Księża pallotyni widząc, że Polacy nie są w stanie już utrzymać polskiego księdza, zdecydowali oddać ten kościół dla diecezji. Powstała więc przy tym kościele parafia urugwajska; Polacy przychodzili do kościoła św. Antoniego na Mszę św. odprawianą przez polskiego pallotyna, który co niedzielę przyjeżdżał w tym celu z innej diecezji. W latach 1950-55 ks. Chudziński pracował jako ojciec duchowny w domu formacyjnym braci marystów w Buenos Aires. Następnie od 1955 r. ponownie podjął pracę w Urugwaju w parafii położonej na pograniczu z Brazylią. W 1970 roku ks. Chudziński powrócił do Montevideo. Objął opiekę duszpasterską nad Polakami oraz prowadził parafię na przedmieściu Toledo. W 1976 r. ks. Józef Chudziński obchodził uroczyście w kościele polskim w Montevideo złoty jubileusz kapłaństwa. Ten zasłużony duszpasterz zmarł nagle 4 lipca 1981 roku. Po jego śmierci organizacje polonijne rozpoczęły starania o sprowadzenie księdza polskiego do Montevideo. Tak więc w lipcu 1984 roku rozpoczął pracę wśród Polonii w stolicy Urugwaju pierwszy chrystusowiec, ks. Tadeusz Baniowski. Początkowo zamieszkał u księży skalabrynianów. W każdą niedzielę sprawował Mszę św. dla Polaków w kościele św. Antoniego. Później - przez pewien czas - ks. Tadeusz Baniowski TChr zamieszkiwał w małym pokoiku w dawnym domu polskim przylegającym do kościoła św. Antoniego. Z kolei powrócił do księży skalabrynianów. Jeszcze kilka razy ks. Tadeusz Baniowski TChr zmieniał miejsce mieszkania. Dzięki pomocy Adveniat - organizacji Kościoła katolickiego w Niemczech, która zajmuje się udzielaniem pomocy Kościołowi w Ameryce Łacińskiej - ks. Baniowski zakupił skromne mieszkanie, w którym zamieszkał.

Kiedy biskup Parteli odszedł na emeryturę, jego następca biskup Józef Gotardi, aby uspokoić Polaków, którzy domagali się od diecezji zwrotu kościoła św. Antoniego, przekazał im inny dom na własność. W domu tym społeczność polonijna urządziła kaplicę, salę do zebrań i pokój dla kapelana. Prezes Jan Kobylański finansował przeprowadzenie remontu wspomnianego domu. Od chwili wyremontowania budynku, w kaplicy im. Jana Pawła II, sprawowane są dla miejscowej Polonii Msze św. w każdą niedzielę. Ponadto - za wzorem ks. Baniowskiego - każdy chrystusowiec - kapelan Polonii - sprawuje codziennie Mszę św. dla sióstr zakonnych (ze zgromadzenia Nosa Senora del Huerto), pracujących w szpitalu "Maciel" i położonym w pobliżu mieszkania kapelana. Ponadto kapelan organizuje uroczystości z okazji polskich świąt narodowych

Placówkę duszpasterską chrystusowców w Montevideo odwiedzali poszczególni przełożeni generalni zgromadzenia: ks. dr Edward Szymanek TChr (1985 r.), ks. prof. dr hab. Bogusław Nadolski TChr (1991 r.). 4-5 stycznia 1997 r. ks. Tadeusz Winnicki TChr przeprowadził wizytację kanoniczną placówki polonijnej w tym mieście. Spotkał się z duszpasterzem (ks. Andrzejem Węgrzynem TChr.) oraz wspólnotą wiernych. Złożył również wizytę kurtuazyjną prezesowi USOPAŁ i konsulowi honorowemu RP - Janowi Kobylańskiemu.

Powstanie " Unii Stowarzyszeń i Organizacji Polskich Ameryki Łacińskiej" (24 grudnia 1994 r. została oficjalnie zarejestrowana w Urugwaju), miało także wpływ na charakter pracy duszpasterza polonijnego w tym kraju. Zaangażowanie duszpasterza w działalności Unii omawiamy przy przedstawianiu pracy chrystusowców na rzecz polskości.

W Montevideo istnieją następujące organizacje polonijne: Stowarzyszenie Polsko-Urugwajskie, Stowarzyszenie Józefa Piłsudskiego, Stowarzyszenie Adama Mickiewicza.

Chrystusowcy pracujący w kapelanii:

Ks. Tadeusz Baniowski (1984 - 1989),
Ks. Jerzy Sowa (1989 - - 1991),
Ks. Wojciech Bernat (1991 - -1996),
Ks. Andrzej Węgrzyn (1996 - )

Dane statysryczne za 1997 r.:

Chrzty 1
Pogrzeby 1