| |
Do Rzymu, stolicy chrześcijaństwa, od najdawniejszych
czasów podążają rzesze pielgrzymów, w tym od ponad tysiąca lat także i
nasi rodacy. Od pierwszych lat istnienia Towarzystwo Chrystusowe dla Polonii
Zagranicznej, założone w 1932 r. przez ówczesnego Prymasa Polski, kard.
Augusta Hlonda, na trwałe związane jest z Wiecznym Miastem. Jako pierwsi
w 1935 r. wyjechali na studia klerycy Józef Grzelczak i Józef Miękus.
Do wybuchu II wojny światowej w sumie było 7 kleryków-studentów. Od 1938
r. czterech braci chrystusowców pełniło funkcje gospodarcze w Kolegium
Polskim. Dwaj z nich: Władysław Szynakiewicz i Wincenty Walczak pozostali
na placówce przez całą wojnę.
Po wyzwoleniu z niemieckich obozów do Rzymu dotarli
klerycy: Franciszek Okroy, Zygmunt Szwajkiewicz i Marian Gutowski, aby
kontynuować przerwane studia i otrzymać święcenia kapłańskie. Następnie
dołączył do nich wyświęcony w Paryżu ks. Walery Przekop. Po uwieńczeniu
studiów doktoratami ks. Przekop i ks. Okroy zamieszkali przy kościele
pw. św. Stanisława Biskupa, aby pomagać nowomianowanemu opiekunowi polskich
emigrantów abpowi Józefowi Gawlinie. Pierwszy z nich w następnych
latach pełnił m.in. funkcje administratora Hospicjum św. Stanisława i
Prokuratora Generalnego Towarzystwa Chrystusowego, a drugi przełożonego
wspólnoty zakonnej w Rzymie i Wikariusza Generalnego Towarzystwa
Chrystusowego dla zagranicy. Od tamtej pory chrystusowcy związali się
z duszpasterstwem naszych rodaków w kościele przy via delle Botteghe Oscure.
Po śmierci abpa Gawliny kontynuowali oni pracę w Centralnym Ośrodku
Duszpasterstwa Emigracyjnego przy boku biskupów: Władysława Rubina i Szczepana
Wesołego.
Do początku lat siedemdziesiątych w Rzymie ciągle
przygotowywało się do kapłaństwa kilku kleryków pochodzących z emigracji.
W 1958 r. wyświęcony został ks. Mieczysław Kowalczyk, uczestnik bitwy
o Monte Cassino, a rok później rozpoczął specyficzne „duszpasterstwo
objazdowe” do Polaków we Włoszech. Przez ponad 10 lat dojeżdżał do małych
skupisk byłych żołnierzy polskich, którzy w większości założyli polsko-włoskie
rodziny.
Rok 1970 przyniósł znaczne zmiany personalne wśród
chrystusowców we Włoszech. Prokuratorem Generalnym został
ks. Marian Burniak, wyświęcony w 1963 r. w Rzymie, który przejął również
obowiązki duszpasterza Polaków we Włoszech (m.in. wśród polskich górników
na Sardynii). Ks. Okroy wyjechał do USA, a ks. Kowalczyk po krótkim
pobycie w Anglii wrócił i do śmierci (1986 r.) pomagał w kościele
polskim. Ks. Przekop został przełożonym wspólnoty w Rzymie i nadal
pełnił funkcję administratora Hospicjum św. Stanisława. W 1980 r.
przeniósł się na emeryturę do Genzano di Roma (zmarł w 1993 r.).
Po wyborze papieża Jana Pawła II nastąpił znaczny
wzrost liczby Polaków we Włoszech. W 1981 r. pojawiła się konieczność
objęcia stałą, cotygodniową opieką duszpasterską obozów dla uchodźców
w Latina i Capua (koło Neapolu). Zadania tego podjął się ks. Andrzej Duczkowski
- od 1978 r. zaangażowany w pracach centrali duszpasterstwa emigracyjnego
przy kościele polskim. Przez kilka lat pomagał mu ks. Czesław Margas.
Od połowy lat siedemdziesiątych w stałe duszpasterstwo polonijne
przy kościele św. Stanisława w Rzymie oraz w obozach włączali się
księża chrystusowcy studiujący w Wiecznym Mieście. Prawie 20 księży ukończyło
pomagisterskie studia na rzymskich uniwersytetach.
Od połowy lat osiemdziesiątych chrystusowcy podjęli
pracę w watykańskiej Komisji a następnie Radzie do spraw migrantów.
Ponad 20 lat pracuje tam ks. Andrzej Duczkowski, a ponadto byli zatrudnieni
także ks. Grzegorz Dąbrowski, ks. Edward Strycharz i ks. Artur Migas.
W związku z ogromnym napływem nowych emigrantów, których liczba dochodziła
do 100 tysięcy, w 1992 r. Wikariusz Rzymu ustanowił przy kościele
polskim misję cum cura animarum i duszpasterstwo powierzył
chrystusowcom pod kierunkiem każdorazowego rektora kościoła. Duszpasterzami,
obok księży Burniaka i Duczkowskiego, byli także księża: Artur Migas,
Edward Strycharz, Krzysztof Antoń, Grzegorz Ryngwelski i Dariusz Lewicki.
Od początku lat dziewięćdziesiątych nowi polscy emigranci
zaczęli rozjeżdżać się po całym terytorium Włoch. W ciągu minionych 10
lat powstały stałe misje polskie w Neapolu, przez pewien czas również
z dojazdem do diecezji Nola (ks. Stanisław Iwańczak), w Mediolanie z dojazdem
do Turynu i Brescii (ks. Tomasz Klimczak) oraz w Bolonii (ks. Włodzimierz
Dziduch). Ks. Duczkowski kontynuuje coniedzielne wyjazdy do rodaków w
diecezjach Latina, Caserta i Mondargone. Ponadto Towarzystwo Chrystusowe
przez kilka lat obsługiwało włoską parafię Santa Maria Mediatrice w Rzymie.
Dom w Genzano di Roma przez wiele dziesięcioleci nie
miał jasno sprecyzowanego przeznaczenia. Prócz ks. Przekopa mieszkali
w nim przez dłuższy czas ks. Stefan Kaczmarek, ks. Józef Kosobucki, ks. Jan
Konieczny, ks. Dionizy Kogut oraz bracia: Edward Kumor, Wawrzyniec Sobiecki,
Lesław Kwaśnik i Grzegorz Krawczyk. Po gruntownym remoncie 5 maja 2007
roku został on poświęcony przez biskupa Albano. Obecnie mieszkańcami tego
domu są: ks. Marian Burniak, ks. Tomasz Porzycki (superior; postulator
w procesie beatyfikacyjnym Sługi Bożego ks. Ignacego Posadzego) oraz br.
Wiesław Osuch.
Funkcję przełożonego regionalnego chrystusowców we
Włoszech powierzono ks. Andrzejowi Duczkowskiemu.
|
Dai tempi più remoti ondate di pellegrini visitano
Roma; da più di un millennio fra di loro ci sono anche i polacchi. Dall'inizio
della sua esistenza, la Società di Cristo per gli Emigrati Polacchi (fondata
nel 1932 dall'allora Primate della Polonia, cardinale August Hlond) è
legata alla Città Eterna in una maniera permanente. I primi seminaristi
arrivati per motivi di studio erano Jozef Grzelczak e Jozef Miekus. Entro
l'inizio della II Guerra Mondiale ci furono complessivamente sette seminaristi.
Dal 1938 quattro frati della Società di Cristo ebbero incarichi nel Collegio
Polacco. Due di loro, Wladyslaw Szynakiewicz e Wincenty Walczak rimasero
in quella sede lungo tutta la guerra.
Dopo esser stati liberati dai campi tedeschi, giunsero
a Roma i seminaristi Franciszek Okroy, Zygmunt Szwajkiewicz e Marian Gutowski,
con il proposito di riprendere gli studi interrotti e di arrivare all'ordinazione
sacerdotale. Furono poi raggiunti da padre Walery Przekop, ordinato a
Parigi. Completati gli studi con la Tesi di Dottorato, padre Przekop e
padre Okroy hanno preso dimora presso la chiesa di San Stanislao Vescovo
e Martire, per portare aiuto al responsabile della pastorale per tutti
gli emigranti polacchi, nominato poc'anzi arcivescovo Jozef Gawlina. Negli
anni successivi, il primo di loro ha svolto gli incarichi dell'amministratore
dell'Ospizio di San Stanislao e del Procuratore Generale della Società
di Cristo, l'altro è diventato il superiore della comunità di Roma e Vicario
Generale della Società di Cristo per l'estero. Da allora la congregazione
è legata con la pastorale dei nostri connazionali presso la chiesa di
Via delle Botteghe Oscure. Dopo la morte dell'arcivescovo Gawlina i membri
della Società hanno continuato a lavorare nel Centro Pastorale per Emigrazione
Polacca, accanto ai vescovi Wladyslaw Rubin e Szczepan Wesoly.
Fino all'inizio degli anni Settanta alcuni seminaristi
si preparavano all'ordinazione sacerdotale a Roma. Nel 1958 è stato ordinato
padre Mieczyslaw Kowalczyk (il quale aveva partecipato alla battaglia
di Monte Cassino); un anno più tardi il sacerdote ha cominciato una particolare
"pastorale ambulante" dei polacchi in Italia. Per più di dieci
anni ha attraversato l'Italia per trovare dei piccoli gruppi (qualche
decina di persone) di ex-soldati polacchi, i quali, nella maggior parte
dei casi, hanno fondato famiglie italo-polacche.
L'anno 1970 ha portato cambiamenti significativi
nella Società di Cristo in Italia. Il Procuratore Generale è diventato
padre Marian Burniak, ordinato nell'anno 1963 a Roma; egli ebbe l'incarico
del responsabile della pastorale per polacchi in Italia. Padre Okroy è
partito per gli Stati Uniti, padre Kowalczyk, dopo un breve soggiorno
in Inghilterra è tornato e ha prestato servizio nella chiesa polacca fino
alla morte nel 1986. Padre Przekop è diventato superiore della comunità
di Roma e ha continuato a svolgere l'incarico dell'amministratore dell'Ospizio
di San Stanislao. Nell'anno 1980 si è ritirato a Genzano di Roma ed è
morto nel 1993.
Dopo l'elezione di Giovanni Paolo II alla Sede Apostolica,
il numero dei polacchi presenti in Italia è rapidamente cresciuto. Nell'anno
1981 è sorta la necessità di offrire un'assistenza pastorale settimanale
ai profughi che risiedevano nei campi di Latina e di Capua. L'incarico
è stato affidato a padre Andrzej Duczkowski, dall'anno 1978 coinvolto
nei lavori del centro pastorale per l'emigrazione presso la chiesa polacca.
Per alcuni anni è stato aiutato da padre Czeslaw Margas. Dalla metà degli
anni settanta i sacerdoti della Società di Cristo, frequentanti le università
nella Città Eterna, hanno supportato la permanente pastorale polacca presso
la chiesa di San Stanislao e nei campi profughi. Quasi venti sacerdoti
hanno compiuto dei corsi post-laurea nelle università romane.
Dalla metà degli anni ottanta i sacerdoti della Società
di Cristo hanno ricevuto incarichi nella Pontificia Commissione e poi
nel Consiglio della Pastorale per i Migranti e Itineranti. Padre Andrzej
Duczkowski lavora lì da più di vent'anni; vi erano impiegati anche padri:
Grzegorz Dabrowski, Edward Strycharz, Artur Migas.
Di fronte ad un'ondata della nuova immigrazione (si
contavano fino a 100 000 immigrati polacchi), il Vicario di Roma ha fondato
presso la chiesa polacca la missione cum cura animarum; la pastorale è
stata affidata ai sacerdoti della Società di Cristo e presidiata dal Rettore
di turno. Accanto a padre Burniak e padre Duczkowski, si occupavano della
pastorale: Artur Migas, Edward Strycharz, Krzysztof Anton, Grzegorz Ryngwelski
e Dariusz Lewicki.
Dall'inizio degli anni novanta i nuovi immigrati
polacchi hanno cominciato a sparpagliarsi per tutta l'Italia. Durante
gli ultimi dieci anni sono state fondate le missioni polacche a Napoli
e per la diocesi di Nola (padre Stanislaw Iwanczak), a Milano e per le
diocesi di Torino e Brescia (padre Tomasz Klimczak), e a Bologna (padre
Wlodzimierz Dziduch). Padre Duczkowski continua ogni domenica i viaggi
per incontrare dei connazionali alle diocesi di Latina, Caserta e Mondragone.
Alla Società di Cristo è stata affidata inoltre la parrocchia
Santa Maria Mediatrice a Roma.
La casa a Genzano di Roma per parecchie decine d'anni
non aveva una destinazione ben precisa. Oltre padre Przekop, vi hanno
abitato anche per periodi prolungati padri: Stefan Kaczmarek, Jozef Kosobucki,
Jan Konieczny, Dionizy Kogut e i frati: Edward Kumor, Wawrzyniec Sobiecki,
Leslaw Kwasnik e Grzegorz Krawczyk. Dopo una ristrutturazione, il giorno
5 maggio 2007 la casa è stata benedetta dal vescovo di Albano.
Oggi, in Italia sono 9 sacerdoti e un confratello laico i quali, con diligenza
e dedizione cercano di raggiungere gli obiettivi prefissi dalla Chiesa...
|
|