kontakt
          HOME     AKTUALNOŚCI     ZARZĄD     PLACÓWKI  NIEMCY  HOLANDIA  WŁOCHY  WĘGRY                                      LINKI

   
   
 
   
   
Chrystusowcy dla Polonii - Prowincja św. Józefa
       
 
 
       
 

Chrystusowcy rozpoczęli pracę w Niemczech, w trakcie II wojny światowej. W 1943 roku potajemnie przyjechało do Niemiec, z błogosławieństwem kardynała Adama Sapiehy, 4 księży, aby roztoczyć opiekę duszpasterską nad Polakami pracującymi tutaj w ramach robót przymusowych. Trzeba podkreślić, iż uczynili to całkowicie dobrowolnie! Byli to księża: Zbigniew Delimat, Stanisław Malec, Władysław Przy­bylski i Antoni Rauer. Księża ci podjęli fizyczną pracę jako robotnicy w fabrykach, dyskretnie prowadząc równocze­śnie swoją misję. Po zakończeniu działań wojennych kapłani ci zaczęli ofiarną i regularną pracę wśród przebywających na terenie Nadrenii-Westfalii Polaków. Zaraz też dołączyli do nich następni chrys­tusowcy: Józef Okos oraz powracający z obozów kon­centracyjnych Czesław Kiek, Jan Kubica oraz Wiktor Mrozo­wski (w tym miejscu trzeba wymienić pozo­stałych chrys­tusowców, którzy byli więźniami obozów kon­centra­cyjnych, jeńcami wojennymi czy zesłani zostali na przymusowe roboty, a którzy starali się jak najofiarniej realizować misję Towa­rzystwa: ks. Florian Kaszubowski, ks. Stanisław Grabowski, ks. Henryk Herbich, ks. Edward Wowra, kl. Marian Gutowski, kl. Józef Noszka, kl. Franciszek Okroy, kl. Józef Pochanke, kl. Walery Przekop, kl. Marian Ruczyński, kl. Zygmunt Szwajkiewicz, kl. Leon Witosławski, br. Szymon Byrecki, br. Bolesław Dunak, br. Leon Głowicki, br. Czesław Kijas, br. Konstanty Kosiorek, br. Bolesław Kowalczyk, br. Władysław Kowalczyk, br. Alojzy Kurpiński, br. Marian Mężydło, br. Józef Ślimak, br. Jan Sklarek, br. Piotr Szafranek).

Dzięki działalności duszpasterskiej chrystusowców następo­wała powoli integracja starej i nowej polonii na terenie Niemiec. W r. 1947 zorganizowano pierwszą po wojnie piel­grzymkę Polaków do Neviges, która odtąd na stałe weszła do kalendarza ważnych uroczystości religijnych o charak­terze polonijnym. W 1951 roku zakupiono w Essen przy Mainzerstrasse 11 dom, który stał się centrum duszpa­sterskim chrystusowców na całą okolicę. 11 sierpnia 1952 r. arcybiskup Kolonii zezwolił na założenie w nim domu zakonnego (domus non formata). W 1957 roku w Essen, dzięki życzliwości niemieckiej parafii św. Piotra oraz Kurii Biskupiej, która udzieliła nieoprocentowanego kredytu, pracującym na tym terenie chrystusowcom udaje się kupić dom przy Blücherstr., który spełniał wszystkie niezbędne potrzeby zarówno bytowe, formacyjne, jak i duszpasterskie. Dom ten stał się praktycznie centrum Towarzystwa Chrystusowego na tym terenie. Był to kilkupiętrowy budynek z ogrodem, kaplicą, kilkoma salami, biblioteką oraz wieloma pomieszczeniami mieszkalnymi. Sale z czasem zaczęto udostępniać na spotkania i uroczystości organizacjom polonijnym. Księża wydzielili część gmachu i utworzyli w nim placówkę opiekuńczą dla prawie 30 samotnych mężczyzn, nad którymi roztoczyli duchową oraz materialną opiekę. Niejeden pensjonariusz uchronił się w ten sposób przed nędzą oraz kompletnym zdemoralizowaniem. Dom był również siedzibą Szkółki Polskiej. Działał również zespół „Caritas” prowadzony wiele lat przez panią Krystynę Tendorf. Z tej pomocy korzystali Polacy, którzy niejed­no­krotnie nie mogli się odnaleźć w niemieckim środowisku. W domu odbywały się również systematyczne rekolekcje i dni skupienia dla księży. Pierwszym przełożonym domu został ks. Józef Okos (1952 r.). Sprawował tę funkcję do 1963 roku, kiedy zastąpił go ks. Władysław Przybylski. Następnymi w kolejności przełożnymi byli: ks. Reinhold Kucza i ks. dr Grzegorz Okroy. W 1990 r. kolejnym prowincjałem został ks. Ryszard Głowacki, który piastował ten urząd przez dwie kadencje, a po nim, w latach 2002-2008, ks. Stefan Ochalski.

Ze względu na szkody górnicze Towarzystwo musiało opuścić dom przy Blücherstr. Siedziba prowincji została wtedy przeniesiona na Johanniskirchstr. 29 (Altenessen). Od roku 2002 władze prowincji rezydują w zakupionym i odremon­towanym domu w Bochum-Wattenscheid. Na terenie Niemiec pracowali także ofiarnie bracia zakonni: Klemens Orłowski, Edmund Sobiś, Michał Wycisk, zajmujący się działalnością gospodarczą esseńskiego Domu Zakon­nego. W 1971 r. poszerzono teren tzw. wice-prowincji o Holandię i Włochy. W tym samym roku chrystusowcy objęli tzw. duszpasterstwo dojazdowe w Niemieckiej Republice Demokratycznej pośród pracujących tam licznych polskich robotników. Aktywnie na tym polu udzielali się księża: Piotr Kasperczyk, Antoni Rauer, Jan Kaluta, Antoni Kret, Stefan Szypuła, Zbigniew Szwarc oraz Stanisław Zymuła. Warto także pamiętać o placówkach, które kiedyś obsługiwali chrystusowcy, takich jak: Cottbus, Magdeburg, Berlin, Essen i Duisburg (w tym kapelanie szpitalne), Ittersdorf, Cochem, Lohmar, Waxweiler...

2 lutego 1978 r. ks. Czesław Kamiński - przełożony gene­ralny Towarzystwa Chrystusowego, erygował prowincję pod wezwaniem św. Józefa na teren RFN, Holandii i Włoch. Siedzibą prowincji został dom Zgromadzenia w Essen przy Blücherstr. 20. Akt ten przypieczętował to, co faktycznie już istniało. Odtąd mówi się o dwóch okresach w funkcjo­no­waniu prowincji niemieckiej. Okres przed jej oficjalnym erygowaniem oraz okres po jej erygowaniu. W latach 80-tych i 90-tych gwałtownie wzrosła liczba osób pragnących korzystać z polskojęzycznego duszpasterstwa (w większo­ści tzw. byli to tzw. „późni przesiedleńcy” oraz emigracja solidarnościowa). Dlatego też nastąpił znaczny wzrost liczebny członków prowincji św. Józefa. W tym miejscu należy też wspomnieć współbraci, którzy zaangażowani byli, przede wszystkim, w duszpasterstwo niemieckie: ks. Witold Broniewski, ks. Piotr Kasperczyk, ks. Marian Talaśka, ks. Mieczysław Maj. Po 37 latach pobytu i prac w Niemczech powrócił do kraju ks. Władysław Hoffmann.

Szczególnym owocem pracy duszpasterskiej są zawsze nowe powołania kapłańskie i zakonne. Prowincja św. Józefa także doczekała się takich powołań: z terenu Niemiec - ks. Marcin Dereszkiewicz i z terenu Włoch - ks. Robert Domina.

Obecnie zarząd prowincji stanowią: ks. Jerzy Wieczorek (prowincjał), ks. Jacek Staniek (wiceprowincjał; rzecznik prasowy prowincji) oraz ks. Sławomir Nadobny (ekonom; superior domu prowincjalnego). Na dzień dzisiejszy cała prowincja św. Józefa liczy 43 członków (w tym jeden brat zakonny). Mimo piętrzących się trudności, ale też i znaków nadziei, pełni ufności w pomoc Bożą, członkowie Towa­rzystwa Chrystusowego dla Polonii Zagranicznej starają się, w łączności z Kościołem lokalnym, w duchu otwartości i pełnej dyspozycyjności, jak najlepiej wypełniać powierzoną im misję na niemieckiej ziemi...

 

Der Orden der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge wurde durch den damaligen Primas von Polen, Kardinal August Hlond, im Jahre 1932 gegründet. Das Hauptziel dieses Ordens war und ist die Auslandspolenseelsorge. Seit Jahrhunderten wanderten Polen aus, auf der Suche nach Freiheit und Brot. Bis heute lebt ein bedeutender Teil der polnischen Nation im Ausland. Viele davon leben in Deutschland. Also konnte es unter ihnen nicht an polnischen Seelsorgern fehlen. Priester der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge fingen ihre Arbeit in Deutschland während des zweiten Weltkrieges an. In Jahre 1943 kamen heimlich, gesegnet durch Kardinal Adam Sapieha, vier Priester nach Deutschland, um den dort lebenden polnischen Zwangsarbeitern geistlichen Beistand zu leisten. Man muss betonen, dass sie dies völlig freiwillig getan haben! Es waren: P. Zbigniew Delimat, P. Stanislaw Malec, P. Wladyslaw Przybylski und P. Antoni Rauer. Diese Priester nahmen die schwere physische Arbeit in Fabriken auf, um gleichzeitig diskret ihrer Mission nachzugehen. Nach dem Krieg blieben sie in Nordrhein-Westfalen und gaben sich voller Opfer­bereit­schaft einer regelmäßigen Pastoralarbeit für die dort lebenden Polen hin. Kurz darauf schlossen sich ihnen weitere Priester der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge an, die ehemalige KZ-Häftlinge, Kriegsgefangene oder Zwangs­arbeiter waren.

Dank der Seelsorge dieser Priester der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge fand langsam eine Integration der schon länger und kürzer in Deutschland lebenden Polen statt. 1947 wurde die erste nach dem Weltkrieg stattfindende Pilgerfahrt nach Neviges organisiert, die seitdem ein wichtiger Bestandteil des religiösen Lebens der polnischen Emigranten ist. 1951 wurde in Essen an der Mainzerstr.11 ein Gebäude gekauft, das als Zentrum für die Priester der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge in dieser Region diente. Der Erzbischof von Köln erklärte sich am 11.08.1952 damit einverstanden, dort das domus non formata, das Ordenshaus, zu errichten. 1957, dank der Hilfsbereitschaft der deutschen Gemeinde St. Peter und dem bischöflichen Ordinariat, kaufte die Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge ein weiteres Gebäude an der Blücherstraße, welches alle nötigen Zwecke erfüllte. Erster Vorgesetzter des Hauses wurde P. Jozef Okos (1952). Er übte diese Funktion bis zum Jahre 1963 aus, nachdem er von P. Wladyslaw Przybylski abgelöst wurde. Die nächsten, die dieses Amt bekleideten, waren: P. Reinhold Kucza und P. Dr. Grzegorz Okroy. Der nächste Provinzial wurde 1990 P. Ryszard Glowacki, der zwei Kadenzen in dieser Funktion tätig war, und in den Jahren 2002-2008, P. Stefan Ochalski.

Aufgrund der vom Bergbau verursachten Schäden musste die Gesellschaft Christi das Haus an der Blücherstraße verlassen. Der Sitz der Provinz wurde in die Johannis­kirchstraße 29 (Altessen) verlegt. Der nächste Umzug fand 2002 in das neurenovierte Haus in Bochum-Wattenscheid statt. Es arbeiteten außerdem sehr opferbereit Ordensbrüder in Deutschland. 1971 wurden an die Provinz auch Holland und Italien angeschlossen. Im selben Jahr übernahmen die Priester der Gesellschaft Christi die Seelsorge unter den zahlreichen polnischen Arbeitern in der DDR. Es lohnt sich weiterhin an viele andere Orte zu denken, an denen die Priester arbeiteten. Dazu zählen u.a. Cottbus, Magdeburg, Berlin, Essen und Duisburg (Krankenhaus), Ittersdorf, Cochem, Lohmar, Waxweiler, usw. Am 2 Februar 1978 errichtete der General­vorsteher der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge, P. Czeslaw Kaminski, die Provinz St. Josef, die BRD, Holland und Italien umfasst. In den 80er und 90er Jahren stieg erheblich die Zahl der Menschen an, die von der polnisch­sprachigen Seelsorge umfasst werden wollten. Deshalb ist auch die Zahl der Mitglieder der Provinz St. Josef deutlich gestiegen. Zurzeit wird die Provinz von P. Jerzy Wieczorek (Provinzial), P. Jacek Staniek(Vize-Provinzial) und P. Slawomir Nadobny (Ökonom) verwaltet. Am heutigen Tag betrachtet, zählt die Provinz 43 Mitglieder (darunter ein Ordensbruder).

Wenn wir auf die viele Jahre des Bestehens unserer Ordensfamilie zurückblicken, so wird uns bewusst, wie sehr wir Gott und den Menschen dankbar sein sollten. Trotz der immer wieder auftretenden Schwierigkeiten, aber auch Zeichen der Hoffnung, erfüllt mit tiefen Vertrauen in Gottes Hilfe, versuchen die Mitglieder der Gesellschaft Christi für Emigrantenseelsorge, in Verbindung mit der lokalen Kirche, im Geiste der Offenheit und vollen Verfügbarkeit, am besten wie es geht die ihnen anvertraute Mission in Deutschland zu erfüllen.

 
 

© TCHR Prowincja św. Józefa      Projekt i prowadzenie: Studio perbene

 

 

 

 DOM PROWINCJALNY

 AACHEN

 BOCHUM

 BONN

 BRAUNSCHWEIG

 DÜSSELDORF

 DUISBURG

 ESSEN

 GÖTTINGEN

 KOBLENZ

 KÖLN

 LEVERKUSEN

 MÖNCHENGLADBACH

 NIEDERRHEIN

 WUPPERTAL