Błogosławiona Karolina

bł. Karolina Kózka Błogosławiona Karolina urodziła się dnia 2 sierpnia 1898 roku w diecezji tarnowskiej, w miejscowości Wał-Ruda, która należała wtedy do parafii Radłów, zaś od roku 1913 do parafii w Zabawie. Rodzice: jan Kózka (1865-1935) i Maria Borzęcka (1870-1936), mieli małe gospodarstwo rolne oraz drewniany dom, kryt strzechą, z izbą mieszkalną i stajnią dla bydła. Karolina była ich czwartym z jedenaściorga dzieci (z czego czworo zmarło).

Obraz beatyfikacyjny Atmosfera domu była na wskroś religijna. Czas wypełniały modlitwa i praca: niedziela była dla Pana Boga, w dni powszednie dzieci brały udział w zajęciach rodziców. Autorytet ojca i matki oraz przykład ich życia były motywem i wzorem postępowania. Tak bywało w wielu rodzinach, lecz dom Kózów i pod tym względem wyróżniał się, stąd nazywano go "kościółkiem" lub "Betlejemką". Wspólny pacierz, śpiewanie godzinek i innych pieśni religijnych, czytanie Pisma Świętego i rozmowy na tematy katechizmowe były tam codzienną praktyką. Także i w dni powszednie zdarzało się często, że ktoś z rodziny wybierał się na Mszę świętą do odległego o 7 km kościół w Radłowie.

Dom bł. Karoliny Na życie religijne Karoliny wywarł również wielki wpływ jej wuj, Franciszek Borzęcki (1874-1915). Był jakby "apostołem" tamtejszej społeczności. Szerzył nabożeństwo do Serca Pana Jezusa, prowadził procesje w Dni Krzyżowe oraz pogrzeby do Radłowa. Przewodniczył na miejscu nabożeństwom majowym i październikowym, wygłaszając nawet przemówienia lub czytanki, a w swoim domu założył bibliotekę i czytelnię ludową. Pomagała mu w tym Karolina, pełniąc rolę bibliotekarki.

Kościół w Radłowie W latach 1904-1910 Karolina uczęszczała do szkoły ludowej w Wał-Rudzie, a później, w 1911-1912, ukończyła klasę uzupełniającą.

W 1913 roku biskup tarnowski Leon Wałęga utworzył w Zabawie ekspozyturę parafialną, przyłaczając do niej Wał-Rudę. Pierwszym administratorem tej placówki duszpasterskiej, a od roku 1925 proboszczem - kiedy stała się formalnie parafią - został ksiądz Władysław Mendrala. Zetkną się on wtedy z rodziną Kózków i Franciszkiem Borzęckim. Karolina była mu wielką pomocą w organizowaniu nowej parafii.

W lipcu 1914 roku wybuchła I wojna światowa. W listopadzie wojska rosyjskie uderzając na Austryjaków sforsowały Wisłę, 10 listopado zajęły Tarnów, a 17 listopada tegoż roku Zabawę i Wał-Rudę. Sytuacja stawała się niebezpieczna, groziły rekwizycje, więc ludzie chronili dobytek w lasach. Mówiono też o dopuszczaniu się przez żołnierzy rosyjskich gwałtów, więc kobiety i dziewczęta ogarniał uzasadniony niepokój.

Miejsce męczeńskiej śmierci bł. Karoliny Już w pierwszym dniu okupacji, 17 listopada, do domu Kózków przyszedł jakiś żołnierz, lecz poczęstowany jedzeniem, spokojnie odszedł. Następnego dnia, 18 listopada, Maria Kózkówna udała się rano do kościoła, zostawiając dom pod opieką męża i Karoliny, jako najstarszej z rodzeństwa. Około godziny 9 wszedł do ich domu uzbrojony żołnierz rosyjski, pytał o wojska austryjackie, nie przyjął posiłku, lecz kazał ojcu i Karolinie udać się ze sobą w drogę, rzekomo do komendanta. Skierował ich wstronę lasu, a gdy tam weszli, zmusił ojca do powrotu, natomiast Karolinie kazał iść dalej.

Przypadkowymi świadkami tego, co się później działo, byli dwaj chłopcy, którzy wracali w kierunku wsi. Widzieli, Jak Karolina wyrwała się napastnikowi i uciekła. Okazało się później, że zadał on jej kilka głębokich ran. Karolina uciekała przez pobliskie bagna, które utrudniały żołnierzowi pościg. Pozostawił ją widząc, że upadła martwa, z upływu krwi. Ciało znaleziono dopiero 4 grudnia. Starannie opracowany i udokumentowany protokół opisuje zarówno miejsce zbrodni, jak i potwierdza fakt nienaruszenia dziewictwa Męczennicy, która poświęciła własne życie dla uratowania cnoty czystości.

Sarkofag z relikwiami bł. Karoliny Wszyscy, którzy znali Karolinę, jej głęboką wiarę i umiłowanie niewinności, od samego początku dawali wyraz przekonaniu, że była to śmierć męczeńska, heroiczna ofiara życia w obronie cnoty czystości. Pogrzeb Karoliny w dniu 6 grudnia 1914 stał się manifestacją religijną. Ciało złożono na cmentarzu w Zabawie, a na miejscu jej śmierci postawiono krzyż. W trzy lata po męczeństwie, 18 listopada 1917 roku, odbyło się uroczyste przeniesienie zwłok z cmentarza na plac kościelny, przy udziale biskupa tarnowskiego Leona Wałęgi.

Poniżej przedstawiamy kilka zdjęć wykonanych w czasie podróży o.Rafała do rodzinnych stron bł. Karoliny Kózki.